روزنوشت های ژورنالیست

یادداشت های روزانه درباره مسائل مدیریتی، اجتماعی، فرهنگی و ...

من مادر هستم ؛ بازیگران و مفاهیم تاثیرگذار
ساعت ٢:٠٥ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۳ آذر ۱۳٩۱  

من مادر هستم، فیلمی است بر پایه نمایش روابط خانوادگی خانواده هایی که از سبک دیگری از زندگی تبعیت می کنند.

آنچه در این فیلم بسیار برجسته می نماید، از یک سو انتخاب و بازی تاثیرگذار بازیگران آن و از سوی دیگر مفاهیمی است که در قالب این فیلم و داستان آن منتقل می شود.

بازیگران فیلم و زمینه های بازی آن ها

در این فیلم، فرهاد اصلانی که پیشفرهاد اصلانی - من مادر هستم تر بازی او را در فیلم هایی نظیر سیزده 59، یه حبه قند و زندگی خصوصی شاهد بوده ایم، در نقش اصلی فیلم به نام نادر، به عنوان پدر، همسر و یک وکیل به خوبی ظاهر می شود. در سکانس هایی از فیلم، بازی اصلانی در به لحاظ چهره، حرکات و گاهی حتی تن صدا شبیه مرحوم شکیبایی می شود. البته نقش اصلانی در من مادر هستم، به نقش وی در فیلم قبلی وی که آن هم با مشکلات اکران روبرو بود (زندگی خصوصی) شباهت بسیار دارد.

حبیب رضایی نیز که خاطره بازی او در فیلم ماندگار «آژانس شیشه ای» در نقش عباس، این بار در نقشی متفاوت (سعید) ظاهر می شود.

هنگامه قاضیانی - من مادر هستم

هنگامه قاضیانی، در نقش ناهید مادر آوا و همسر نادر، تا اندازه ای به نوعی بازی خود را که در فیلم «روزهای زندگی» به عنوان یک همسر فداکار و پزشک جنگی (در کنار حمید فرخ نژاد در آن فیلم) داشته تکرار می کند و «فداکاری»، آیتم اصلی بازی او محسوب می گردد.

باران کوثری نیز در نقش آوا، به نوعی ایفاگر نقش محور داستان در این فیلم سینمایی می باشد.

 

پانته آ بهرام نیز شاپانته آ بهرام - من مادر هستمید به نوعی نقش خود در فیلم چهارشنبه سوری را تکرار می کند (و البته مانند هنگامه قاضیانی در نقشی در کنار حمید فرخ نژاد)، چنانکه در آن فیلم نیز سرخورده از یک زندگی، به زندگی دیگری وارد شده بود و اتفاقا در آن فیلم نیز با نام سیمین شناخته می شد.

 

با توجه به سابقه بازی این بازیگران و نقشی که از آنها در اذهان مخاطبان وجود داشت، فریدون جیرانی با استفاده از ترکیب خوبی از آن ها و بدون آنکه از چهره هایی که به عنوان سوپر استار یا گیشه پسند شناخته می شوند، توانسته فیلمی قابل قبول ارائه دهد.

من مادر هستم

 

پیام های فیلم

اما گذشته از بازیگران، مفهوم فیلم که بر پایه نقد زندگی غیر اخلاقی بنا شده است نیز حرف هایی برای گفتن دارد.

نخست آنکه باید در نظر بگیریم که به جز سیمین که فیلم بر اساس حضور و صحبت های او در مطب روانپزشک نقل می شود و به خاطر عملکردش چندان وضعیت خوبی ندارد، سایر نقش ها خاکستری هستند؛ بدین معنا که هیچ کدام به صورت کامل سیاه یا سفید ترسیم نشده اند. (به جز شخصیت پدرام در نقش نامزد آوا که تا حدی سفید بوده است)

فیلم سینمایی من مادر هستم

«دنیا دار مکافات است و من الان در حال پس دادن تقاص اشتباهات خودم هستم» یکی از دیالوگ های کلیدی این فیلم از زبان نادر در دادگاه است، تا آنجا که مخاطب پس از مرور تمام وقایع و پیشینه آن ها، به این نتیجه می رسد، همچنانکه روایتگری سیمین از آنچه گذشته نیز شاید به نوعی مکافات عمل وی باشد.

من مادر هستم

«قانون سخت و بدون انعطاف» نیز پیام دیگر فیلم است. اگر چه حکم قاضی بر اساس رعایت کامل قانون و قانون بر اساس آنچه همه ما به عنوان معیار عدل می پذیریم بوده است، اما اینکه قانون به خصوص در مواردی پیچیده به سختی می تواند عدالت را آنگونه که به نظر ما می آید پیاده سازد، دیگر پیام فیلم بوده است، پیامی که البته قسمتی از اعتراض های صورت گرفته پیرامون همین قسمت بوده است.

«بی بند و باری و نتایج آن» نیز به عنوان پیامی که بیش از سایر پیام ها مد نظر کارگردان بوده است، برداشت می شود. آنجا که می بینیم ریشه عمده مسائلی که اتفاق می افتد ناشی از مشروب خوردن نقش ها در سکانس های مختلف بوده و همچنین ریشه های مشکلات به وجود آمده، به روابط خارج از محدوده تعریف شده باز می گردد.

حبیب رضایی - فیلم من مادر هستم

حال این نقد به معترضان فیلم وارد می شود که بدون نشان دادن اینکه ریشه های به وجود آمده برای مشکلات این خانواده ها از کجا پدید آمده، چطور می توان این مسائل را به چالش کشید ؟ یا اینکه مانند بسیاری دیگر از «مگوها» درباره این مسائل که اکنون میزان آن ها در جامعه کم نیست صحبتی نکنیم و وجود داشتن آن ها را در جامعه خود انکار کنیم ؟

در کنار تمام آنچه گفته شد، شاید یکی از نقاط ضعف این فیلم که البته به ساختار آن ارتباطی ندارد، نام فیلم است که به ظاهر «مادر بودن» باید محوریت داستان فیلم باشد در صورتی که نقش مادر یا مادرها در این فیلم آنقدرها پر رنگ نیست و شاید عنوان دیگری متناسب با موضوعیت اصلی فیلم، بهتر بود.

به هر جهت، من مادر هستم، فیلمی است که جرات به نقد کشیدن مسائلی را داشته که طبقه ای از جامعه آن را کاملا پذیرفته شده و به عنوان سبک زندگی خود می دانند و در نقطه مقابل بخش عمده ای از جامعه این رفتار را مذموم می دانند و کارگردان سعی در نقد این رفتار داشته است؛ و جالب آنکه اعتراضات صورت گرفته به فیلم، از جانب عده ای است که خود را نماینده بخش دوم می دانند !


کلمات کلیدی: نقد فیلم ،زندگی ،اخلاق
 
به رنگ ارغوان، فیلمی که ارزش دیدن دارد
ساعت ۸:٥۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۳ اسفند ۱۳۸۸  

معرفی فیلم و کارگردان

فیلم سینمایی به رنگ ارغوان با مدت زمان 102 دقیقه محصول سال 1384 است که پس از چهار سال توقیف اجازه اکران یافت.به رنگ ارغوان
این فیلم سیزدهمین اثر به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا است که پیش از این فیلم هایی چون آژانس شیشه ای، از کرخه تا راین، ارتفاع پست، به نام پدر و دعوت را نیز در کارنامه خود داشته است.

جشنواره فیلم فجر

به رنگ ارغوان در بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم را کسب کند، هر چند نباید از یاد ببریم این دوره جشنواره به لحاظ آثار شرکت کننده چندان چنگی به دل نمی زد.
همچنین دریافت سیمرغ بهترین کارگردانی و بهترین فیلم برداری نیز در این جشنواره صورت گرفت.

عوامل فیلم

نقش اصلی فیلم را حمید فرخ نژاد با نام هوشنگ ستاری بر عهده دارد، نقشی که شاید بدون اغراق بتوان گفت کسی جز او نمی توانست ایفا کننده آن باشد. بازی قوی حمید فرخ نژاد را پیش از این در فیلم هایی چون عروس آتش، ارتفاع پست و ... شاهد بوده ایم.به رنگ ارغوان
خزر معصومی بازیگر نقش ارغوان کامرانی نیز نقش اصلی زن را در این فیلم ایفا می کند. خزر معصومی نیز همپای فرخ نژاد یک بازی قوی را در فیلم به نمایش گذاشته است.
کورش تهامی از جمله دیگر بازیگران فیلم است که از نظر نگارنده نتوانست کاملا حقیقی به ایفای نقش خود بپردازد.
بابک داد نیز در این فیلم اگر چه نقشی بسیار کوتاه دارد، اما حضوری پر رنگ و بازی فوق العاده ای را انجام داده است.

چهره پردازی فیلم را عبداله اسکندری از جمله قوی ترین گریمورهای ایران انجام داده و موسیقی اثرگذار متن نیز از فردین خلعتبری است.

تحلیلی بر فیلم

نوع عملیات هوشنگ ستاری به عنوان مامور وزارت اطلاعات در این فیلم هیجان خاصی به آن داده است و از طرفی روابط عاطفی برقرار شده نیز بر احساسات مخاطب در فیلم اثر می گذارد.

فیلم حرفه ای است، همان طور که از حاتمی کیا انتظاری جز این نمی رود. اگرچه می توان بر وجود سکانس هایی در فیلم ایراد گرفت، اما در مجموع فیلم خوش ساختی است که ارزش دیدن (و حتی چند بار دیدن) را دارد، آنچنان که بسیاری فیلم هایی چون "آژانس شیشه ای" و "ارتفاع پست" را چند باره دیده اند. اگرچه محتوای آن دو فیلم در جایگاه بالاتری قرار داشت.

در همین رابطه

به رنگ ارغوان (ویکی پدیا)
درباره به رنگ ارغوان (سایت جشنواره)
عکس های فیلم به رنگ ارغوان
به رنگ ارغوان چه می گوید ؟
به رنگ ارغوان یک فیلم سیاسی نیست
به رنگ ارغوان انتقادی ترین فیلم حاتمی کیا
به رنگ ارغوان و فراموشی حمید فرخ نژاد


کلمات کلیدی: نقد فیلم
 
نگاهی به فیلم کتاب قانون
ساعت ٧:٢۱ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٠ آذر ۱۳۸۸  

فیلم سینمایی کتاب قانون ساخته مازیار میری که پس از توقیف دو ساله به علت مخالفت جعفری جلوه (معاونت وقت سینمایی وزارت ارشاد) و صفار هرندی (وزیر وقت ارشاد) مجوز اکران را دریافت کرد (منبع). اما نکته جالب آنکه وزیر فعلی نیز معتقد است فیلم نباید مجوز اکران خارجی را دریافت کند ! (منبع) فیلم سینمایی کتاب قانون

بنا به گفته کارگردان ابتدا قرار بر آن بوده تا فیلم در روسیه (مسکو) اتفاق بیفتد اما به لبنان تغییر  مسیر پیدا کرد. نقش اصلی بازی در فیلم به عهده پرویز پرستویی (در نقش رحمان توانا) و دارین حمسه بازیگر لبنانی فرانسوی فیلم (در نقش ژان خمسه) می باشد. نکته جالب در این فیلم آن است که با اینکه به جز پرستویی (و ویشکا آسایش در یک قسمت فیلم به عنوان پزشک زنان) هیچ بازیگر شناخته شده دیگری در فیلم حضور ندارد، اما پرستویی به خوبی بار بازیگری فیلم را بر دوش گرفته است.

موضوع فیلم برخورد یک تازه مسلمان شده با افرادی است که ادعای مسلمانی دارند و همچنان که پیش می رویم می بینیم که او به "کتاب قانون" ما آشنایی بیشتری دارد تا افرادی که ادعایش را دارند، اگرچه در بعضی سکانس ها شاهد آن هستیم که افراد نه تنها به کتاب قانون آشنایی دارند بلکه احادیث و روایات دیگری هم درباره آنچه وی نقل می کند می دانند، اما بدان عمل نمی کنند و آنکس که عمل می کند و دیگران را به عمل می خواند مورد اتهام قرار می گیرد (به قول دکتر شریعتی بیماری شده است که از فرط عمومیت، هر که از آن سالم مانده بیمار می نماید!)

در واقع یکی از اهداف اصلی این فیلم نقد بعضی رفتار و فرهنگی و آدابی است که به صورت نادرست در جامعه رایج شده است.

نکته جالب نقدی است که فرزند وزیر ارشاد پیشین با عنوان "درباره کتاب قانون" نوشته. وی در ابتدای نقد منصفانه! خود با عنوان این مطلب که "این فیلم حتی ارزش توقیف شدن را هم نداشت" سعی داشته تا انتقادهایی را که این فیلم به بدنه سنتی جامعه و بعضی رفتارهای ناپسند (از رفتار همکار توانا در اداره گرفته تا برخورد زنان خانه با عروسشان) رد کند و همه را اغراق آمیز و غیرواقعی جلوه دهد و از این رو فیلم را نوعی سیاه نمایی جامعه ایرانی بداند، در حالی که شما با دیدن این فیلم و نگاهی به اطراف خود به سادگی می توانید ببینید که آنچه فیلم نمایش داده بخشی از حقیقت جامعه است.

اکثر افرادی که نقد این فیلم را نوشته اند آن را نوعی سیاه نمایی دانسته اند و به سخره گرفتن اعتقادات مذهبی، در صورتی که به اعتقاد من فیلم آینه ای بود برای نشان دادن رفتار و فرهنگ ما، و همچنین یاد آوری این نکته مهم که بسیاری از ما یا از کتاب قانون خود غافل شده ایم یا می دانیم و به کار نمی گیریم.

آینه چون نقش تو بنمود راست / خود شکن کاینه شکستن خطاست !

در همین رابطه :

کتاب قانون و اصلاح رفتاری (علی مطهری)
کتاب قانون از نگاهی دیگر
قانون جدید خنده (نگاهی گذرا بر کتاب قانون)
کتاب قانون (بر ساحل سلامت)
کتاب قانون سری به فطرت ما می زند


آنونس فیلم :

> نسخه معمولی
> نسخه موبایلی


کلمات کلیدی: نقد فیلم ،دین ،فرهنگ ،اخلاق
 
درباره الی ...
ساعت ٩:٢٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٥ آذر ۱۳۸۸  

جز سال های اندکی که اهل سینما رفتن بودم، همیشه در باب دیدن فیلم های روز از جامعه اندکی عقب تر به سر برده ام ! حتی اینکه فیلم هایی همچون دوئل و اخراجی های ٢ را که تقریبا همه دیده اند من هنوز ندیده ام و از این رو تعجبی ندارد که اکنون که چند ماهی از پایان اکران درباره الی گذشته و به تازگی سی دی آن روانه بازار شده، من فرصت دیدنش را در یک روز تعطیل پیدا کنم و درباره اش بنویسم !

نگاهی کلی به "درباره الی ..."

پیش از پرداختن به نکات مثبت و منفی فیلم، لازم است تا نخست درباره زمان اکران آن بگویم. در شرایطی که قرار بود "درباره الی ..." عید نوروز امسال (88) پخش شود، اکران آن را به تعویق انداختند و مقارن شد با بعد از انتخابات و شرایطی که جامعه حوصله سینما رفتن و دیدن فیلم را نداشت. به هر حال درباره الی ... به فروشی که مدنظر سازندگان فیلم بود دست پیدا نکرد، اما شاید با روانه ساختن سی دی این فیلم به بازار، قدری به تعداد مخاطبان آن افزوده شود ... اگر باور کنیم ادعای شرکت تولید کننده این سی دی را که در پشت جلد آن نوشته : نوبت پخش : اول ، تیراژ : 2.000.000 نسخه !

http://persianv.com/photo/albums/eli/normal_cinemaema__6_.jpg

نقاط مثبت فیلم

درباره الی از نظر من فیلم خوش ساختی بود. بازیگران (حتی کودکانی که در فیلم بازی کرده اند یا به قولی از آن ها بازی گرفته شده) بسیار طبیعی در نقش خود ظاهر شدند. سکانس های مختلف فیلم (به خصوص در نیمه نخست) و اتفاقاتی که می افتد همه برای ما طبیعی هستند، چه اینکه ممکن است زندگی روزمره خیلی از ما باشد. به هر جهت، فیلم از نظر بازی بازیگران و کارگردانی قابل تحسین است.

نقاط منفی فیلم

اصل داستان فیلم دیر آغاز می شود. البته شاید مقصود کارگردان آن بوده که تماشاگر با فیلم ارتباط بیشتری برقرار کند و به یک باره درگیر ماجرای گم شدن الی نشود. از طرفی دیگر سکانس های با زمان طولانی بدون ارتباط مستقیم با داستان فیلم (مانند نمایش پانتومیم) نیز شائبه پر شدن فیلم را تقویت می کند.

ابهام در پایان ماجرا

الی که حتی نام وی مبهم است، پایانی مبهم نیز به دنبال خود دارد. اگرچه شاید عمده مخاطبان فیلم بدین تصور باشند که الی در دریا غرق شد، اما شواهد بسیاری حاکی از آن است که وی به تهران بازگشته یا به هر حال در جایی غیر از دریا گم شده است !
در حالی که تمام شواهد حاکی از آن است که وی راه خانه را پیش گرفته، تنها سند ما برای غرق شدن وی سکانسی است که نامزد او در سردخانه حاضر می شود و تصویری مبهم از او می بیند و حتی در ادامه حاضر نیست به خانواده او خبر مرگش را بدهد. اگر فرض را بر آن بگیریم که او نسبت به نامزد خود به دلیل خیانتش حس تنفری پیدا کرده، همراه بردن ساک باقی مانده از الی این فرضیه را رد خواهد کرد.

به هر جهت، همان طور که شخصیت الی در کل در هاله ای از ابهام به سر برده، و ما در طی فیلم نه می توانیم متوجه نام او بشویم و نه علت اختلافش با نامزدش، در پایان فیلم نیز نمی توانیم به یقین بگوییم که او در دریا غرق شده است.

در همین رابطه :

درباره الی (ویکی پدیا)
درباره الی، کشف زندگی رازهای طبقه متوسط

درباره الی، یک درام اجتماعی

ارزیابی منتقدان فرانسوی از فیلم درباره الی
یادداشتی بر درباره الی
وبلاگ فیلم درباره الی
چرا قضاوت درباره الی اینقدر مشکل است ؟
چه دریایی میان ماست


 
فهرست شیندلر؛ فیلمی تاثیر گذار
ساعت ۱٠:۳٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٦ مهر ۱۳۸۸  

فهرست شیندلر (chindler's List) ساخته استیون اسپیلبرگ (محصول سال 1993) درباره کشتار یهودیان توسط نازی های آلمان طی جنگ جهانی فهرست شیندلرمی باشد. فیلم دارای داستان، کارگردانی، بازی و موسیقی بسیار قوی است و گواه قدرت فیلم کسب 7 جایزه اسکار می باشد. لازم به ذکر است مدت این فیلم 195 دقیقه و به صورت سیاه و سفید می باشد.

این فیلم بر اساس زندگی واقعی اسکار شیندلر یک تاجر آلمانی است که با احداث کارخانه و جذب یهودیان به عنوان کارگر در این کارخانه از کشته شدن بیش از هزار نفر از آن ها در طی جنگ جلوگیری کرد.

(ادامه مطلب را ببینید)


کلمات کلیدی: مدیریت ،اخلاق ،نقد فیلم
 
مسیری که همه ما می رویم
ساعت ٥:٢٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٦ اسفند ۱۳۸٧  

مسیر سبز فیلمی 165 دقیقه ای است که گذر این زمان نزدیک به سه ساعت را حین تماشای آن متوجه نمی شوید. فیلم مسیر سبز

فیلم درباره پیرمردی است که برای دوست خود در خانه سالمندان شرح قسمتی از زندگی خود را می گوید که در آن زمان مسئول بند اعدامی های زندان بوده و با شخصیتی به نام "جان کافی" برخورد می کند.

این فیلم علاوه بر داستان زیبا و خوش ساخت بودن آن و استفاده از بازیگران حرفه ای، پیام های اجتماعی، مذهبی و فلسفی بسیاری دارد.

مسیر سبز روایت انسانی است که رنج دیگران را به جان می خرد و آن ها را درمان می کند. اگرچه، این موضوع که فردی با تمرکز و انرژی دادن چگونه می تواند بیماری دیگران را به خود منتقل کرده و آن را آزاد سازد از نظر بعضی غیرواقعی به نظر می رسد، اما پیام اصلی فیلم به واقع نشان دادن وظیفه اصلی انسان هاست.