روزنوشت های ژورنالیست

یادداشت های روزانه درباره مسائل مدیریتی، اجتماعی، فرهنگی و ...

مروری بر نقش آیت ا... اکبر هاشمی رفسنجانی
ساعت ۱٠:٠۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٠ دی ۱۳٩٥  

نقش هاشمی پس از انقلاب

برای پی بردن به نقش هاشمی پس از انقلاب، کافی است تا چهار دهه اخیر را بدون حضور او تصور کنیم. اگر هاشمی رئیس مجلس نبود و با دولت سال های دهه شصت همراهی نمی کرد، اگر هاشمی فرمانده جنگ نبود و جنگ را به پایان نمی رساند، اگر هاشمی رئیس جمهور دوران پس از جنگ نبود و سیاست های درهای باز اقتصادی و توسعه روابط بین الملل را پس از دوران انزوای جنگ پیاده نمی کرد، تاریخ پس از انقلاب به صورت متفاوتی رقم می خورد.

نقش هاشمی در پیشبرد جریان اصلاحات

خرداد 76 سن چندانی نداشتم، اما وقایع سیاسی را به یاد دارم. آن روزها رقابت شدیدی بین خاتمی و ناطق نوری بود. اگرچه انتخاب ناطق نوری به عنوان رئیس جمهور تفاوت آشکاری را در اداره دولت و کشور به وجود می آورد، اما بعدها فهمیدیم که هر دو، گزینه مطلوب هاشمی بودند.

بهمن 78، انتخابات مجلس ششم برگزار شد. در این فاصله دو سال و نیم که توام با باز شدن فضای سیاسی و مطبوعاتی کشور بود، موج شدیدی از انتقاد علیه رئیس جمهور قبلی به راه افتاد. هاشمی در این انتخابات و پس از بازشماری آرا، گزینه آخر شد و از حضور در مجلس ششم انصراف داد.
وقایع ماه های پایانی مجلس ششم و ترکیب مجلس هفتم تا نهم، نشان داد این انصراف، چه ضربه ای به جریان سیاسی اصلاح طلب و میانه رو وارد کرد.

خرداد 84، هاشمی در حالی به صحنه انتخابات آمد که سه رقیب اصلاح طلب نیز همزمان وارد شدند و آنچنان در طول انتخابات شخصیت وی از سوی جریان های تندرو تخریب شد، که پس از رفتن انتخابات به دور دوم، نمی دانستند باید چه کنند.

خرداد 92، هاشمی رد صلاحیت شد، اما از «تهدید» به وجود آمده، «فرصتی» ایجاد کرد و روحانی را به عنوان رئیس جمهور معرفی کرد.

 

کارنامه مثبت و منفی

به یقین در کارنامه سیاسی آیت ا... هاشمی رفسنجانی، نقاط منفی و تاریکی نیز وجود دارد، اما چه کسی می تواند بگوید اگر خود وی در جایگاه او در آن زمان قرار می گرفت، عملکرد بهتری به جای می گذاشت؟

به همین جهت نیاز است به جای آنکه کارنامه وی را به صورت مقطعی بررسی کرده و صرفاً اقدامات یا موضع گیری های خاص او به خصوص در دهه های اول انقلاب نگاه کنیم، با رویکرد کل نگر مورد بررسی قرار دهیم.

فوت ناگهانی

آیت ا... اکبر هاشمی رفسنجانی، در سن 82 سالگی و در حالی که تا ظهر روز 19 دی 1395 در جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام حضور داشت، بدون آنکه بستری شود و با مرگ دست و پنجه نرم کند، به صورت یکباره و کاملاً ناگهانی دار فانی را وداع گفت.

شاید برای شخصیتی که همواره در طول زندگی خود با «اقتدار» شناخته می شد، مرگی اینچنین، گزینه مطلوبی بود.