روزنوشت های ژورنالیست

یادداشت های روزانه درباره مسائل مدیریتی، اجتماعی، فرهنگی و ...

آیا حکم اعدام زورگیران متناسب با جرم و بر اساس عدالت بود ؟
ساعت ۸:۳٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ دی ۱۳٩۱  

پس از وقوع جرم 4 نفر مبنی بر زورگیری از یک شهروند تهرانی در روز 11 آذرماه و بازداشت آن ها 26 روز بعد از وقوع جرم، اولین و آخرین جلسه دادگاه متهمان معروف به زورگیری در روز 9 دی 1391 برگزار شد و 13 دی ماه حکم آن ها صادر و پس از 2 هفته، حکم اعدام دو نفر از متهمان قطعی و قابل اجرا شد.

در مورد این حکم، ذکر چند نکته ضروری است:

1 - زورگیری با سلاح سرد باعث نا امنی در جامعه و آسیب روحی جدی به افرادی می گردد که در معرض آن قرار می گیرند، اما به واسطه اصل تناسب حکم با جرم انجام شده، حکم زورگیر با سلاح سرد اعدام نیست؛ البته دادگاه هم این مساله را رعایت کرده و با استناد به اینکه عمل این افراد در حکم محاربه بوده، برای آن ها حکم اعدام را صادر کرده است.
اگر منظور از محاربه مطابق آنچه در آیه 33 سوره مائده آمده است: «همانا کیفر کسانی که به محاربه با خدا و رسولش برمی‌خیزند و برای فساد بر زمین می‌کوشند، قتل یا به دار آویختن یا بریدن دست‌ها و پاهایشان به طور معکوس و یا تبعید آن‌هاست. این مایهٔ خواری و رسوائی آنان در این جهان است و در آخرت نیز عذاب بزرگی خواهند داشت» عمل این افراد که به معنی محاربه با خدا و رسولش نبوده و اگر منظور کوشش برای فساد در زمین بوده، که باز هم مصداق عمل این افراد نیست و آن را می توان به افرادی نسبت داد که اقدام به تهیه و فروش مواد مخدر صنعتی می کنند که عملا نتیجه کار آنها منجر به فساد در سطح گسترده می شود و حکم اعدام قاعدتا متناسب با عمل آنهاست.
در ماده 183 قانون مجازات اسلامی هم آمده: هر کس که برای ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم دست به اسلحه ببرد محارب فی الارض و مفسد فی‌الارض می‌باشد. براساس تبصره ۳ ماده فوق، میان سلاح سرد و سلاح گرم فرقی نیست‌.
آیا اقدام به زورگیری از یک نفر، مصداق ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم است؟ اگر اینچنین باشد، که باید عمل تمامی افرادی که به عنوان شروران محله ها شناخته می شوند و بارها خبر دستگیری آن ها را شنیده ایم، مصداق محاربه باشد.

2 - قوه قضاییه مجری عدالت است و به همین خاطر باید وحدت رویه صدور و اجرای حکم را داشته باشد. اگر قرار است مجازات زورگیری با سلاح سرد اعدام باشد، آیا این حکم درباره همه زورگیران با سلاح سرد اجرا می شود؟ آیا تا به حال کم بوده اند افرادی که با سلاح سرد اقدام به زورگیری کرده اند و بازداشت شده اند؟ حکم صادر شده برای آن ها چه بوده است؟
آیا صرف اینکه از این افراد هنگام ارتکاب به جرم فیلمی تهیه شده و آن فیلم در محیط های رسانه ای منتشر شده، بر روی اصل جرم و مجازات آن اثرگذار می باشد؟

در این زمینه، رئیس قوه قضائیه در اظهار نظری گفته است: البته مجازات‌های بدیل دیگری نیز در این زمینه وجود دارد اما دستگاه قضایی باتوجه به ضرورت بالا بردن هزینه اعمال شرورانه و برخورد قاطع، مجازات اعدام را انتخاب کرده‌ است.

در واقع این دو نفر اعدام می شوند تا موجبات پیشگیری از اعمال شرورانه دیگران فراهم آید. آیا این راهکار منطبق با قوانین اسلامی است؟ یا کم هزینه ترین کاری است که می توان انجام داد ؟

اما آیا به سوابق و سن و سال متهمان هم توجه شده است؟

آیا به انگیزه ارتکات جرم متهمان هم دقت شده است؟

آن ها برای تامین هزینه های اضافی خود دست به این کار زده بودند یا تامین هزینه های درمانی که از راه مشروع قادر به تامین آن نبودند ؟ اگر چه این موضوع توجیه کننده ارتکاب جرم نمی باشد، اما حداقل می تواند در مصداق جرم آن ها تاثیر گذار باشد. تصویر بالا، وکیل تسخیری متهم ردیف اول را نشان می دهد که با نشان دادن عکسی از مادر بیمار متهم که مشغول انجام کار است، انگیزه متهم ردیف اول از اتهام به ارتکاب جرم را بیان کرده است.

 

در پایان باز هم خاطر نشان می کنم که لازم است امنیت لازم در کشور برقرار شود تا افراد شرور به خاطر تامین نیازهای مالی خودشان، اقدام به سرقت از دیگر شهروندان (چه با سلاح سرد و گرم یا هر طریق دیگری) نکنند و می بایست مجازات های متناسب اعمال شود تا هم این افراد بار دیگر مرتکب جرم نشده و هم اعمال مجازات جنبه پیشگیرانه برای عبرت سایرین داشته باشد، اما مشروط بر دو اصل:

1 - حکم صادر شده با جرم تناسب قانونی داشته باشد.

2 - حکم صادر شده برای سایر متهمانی که ارتکاب جرم مشابه را داشته اند اجرا شود.

در غیر این صورت، حکم صادر شده قطعا بر اساس عدالت نخواهد بود.


کلمات کلیدی: اخلاق ،دین ،منطق
 
دیروز دنیا به پایان رسید
ساعت ۱۱:٢٦ ‎ق.ظ روز جمعه ۱ دی ۱۳٩۱  

می گفتند بر اساس پیشگویی ها و افسانه ها و باورها و تقویم ها، دنیا در روز 21 دسامبر 2012 مطابق با شب یلدا به پایان می رسد؛ بعضی باور کردند و بسیاری به سخره گرفتند ... اکنون، ظاهرا دنیا همچنان پا برجاست.

اما دیروز دنیا به پایان رسید. دیروز برای 80 هزار نفر دنیا به پایان رسید (همچنان که هر روز به پایان می رسد)، که از این تعداد 25 هزار نفر بر اثر گرسنگی مردند، 10 هزار نفر بر اثر عفونت خونی، 3 هزار نفر بر اثر خودکشی و سایرین هم بر اثر بیماری و سانحه ناگهانی.

دیروز، دنیا برای تمام آن هشتاد هزار نفر که جمعیتشان به اندازه یک شهر کوچک می شد به اتمام رسید، و افسوس که همیشه گمان می کنیم پایان دنیا به این زودی ها برای ما نیست و قرار است 60، 70 یا 80 سال زندگی کنیم (گر چه هر روز می بینیم کودک همکارمان بر اثر نارسایی، همسایه جوانمان بر اثر تصادف، یکی از اقوام میانسال بر اثر بیماری و سایرین به خاطر عوامل دیگر، پیش از این سن یکباره می روند، اما همچنان فکر می کنیم مرگ برای دیگران است!)

دیروز دنیا برای بسیاری به اتمام رسید و امروز هم برای بسیاری دیگر به اتمام می رسد و فردا ... چه فرقی می کند شهاب سنگی به زمین برخورد کند یا راننده شتابزده ای به ما یا یک بیماری ناگهانی، در همه حال هر لحظه ممکن است دنیا برای ما به اتمام برسد، بی آنکه پیشگویان پیش بینی کنند یا آماده تمام شدن آن باشیم.

بسیاری از کسانی که افسانه به پایان رسیدن دنیا را به سخره گرفته بودند، دیروز دنیا برایشان تمام شد؛ و شاید فردا نوبت ما باشد !


کلمات کلیدی: یادداشت روزانه ،زندگی